Türkiye’deki güncel yargı yükü ve prosedürler göz önüne alındığında, bir Kira Tespit Davası (kira bedelinin rayiç bedele yükseltilmesi davası) açıldığı andan itibaren kesinleşinceye kadar ortalama 2 ila 3 yıl sürebilmektedir.
Süreç, Arabuluculuk, Yerel Mahkeme ve İstinaf olmak üzere üç ana aşamadan oluşur. İşte aşama aşama süre dağılımları:
- Zorunlu Arabuluculuk Aşaması (En Hızlı Süreç)
1 Eylül 2023 itibarıyla kira davalarında dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunludur.
- Süre: Arabuluculuk süreci kanunen 3 hafta içinde tamamlanmalıdır. Zorunlu hallerde bu süre en fazla 1 hafta daha uzatılabilir.
- Toplam: En fazla 1 ay sürer. (Eğer anlaşma sağlanamazsa “anlaşamama tutanağı” tutulur ve dava açma hakkı kazanılır.)
- Yerel Mahkeme (Dava) Süreci
Dava dilekçesinin verilmesiyle başlar. Süreyi en çok uzatan kısım mahkemelerin iş yoğunluğu ve bilirkişi incelemeleridir.
- Bilirkişi İncelemesi ve Keşif: Mahkeme, gayrimenkulün değerini belirlemek için eve bilirkişi (emlak uzmanı, inşaat mühendisi vb.) gönderir. Raporun gelmesi ve tarafların rapora itiraz etmesi (ek rapor alınması) süreci uzatır.
- Duruşmalar: Duruşmalar arası genellikle 3-5 ay sonrasına verilmektedir.
- Tahmini Süre: Yerel mahkemenin karar vermesi ortalama 9 Ay – 1 yıl civarı sürmektedir. (İstanbul, Ankara gibi büyükşehirlerde bu süre daha uzundur).
- İstinaf (Bölge Adliye Mahkemesi) Süreci
Yerel mahkeme kararına taraflardan biri itiraz ederse (ki genellikle kaybeden taraf eder), dosya bir üst mahkemeye (İstinaf) gider.
- Süre: Dosyanın istinafta incelenip sonuçlanması da ortalama 1 – 1.5 yıl ek zaman alabilir.
Bir kira tespit davası ortalama ne kadar sürer?
Yerel mahkemede görülen bir kira tespit davası genellikle 8 ay ile 1,5 yıl arasında sonuçlanır. Karar istinaf aşamasına taşınırsa, sürecin tamamen kesinleşmesi 2-3 yılı bulabilir.
Davayı en çok ne uzatır?
Süreci uzatan temel faktörler bilirkişi raporu, tarafların itirazları, tebligat gecikmeleri ve dava öncesi zorunlu arabuluculuk sürecidir.
Bilirkişi incelemesi ne zaman yapılır?
Dava açıldıktan ve dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra, genellikle 2. veya 3. duruşmada mahkeme keşif kararı alır. Uzman bilirkişiler eve gelerek konumu, metrekaresi ve yıpranma payını inceler.
Karar çıkana kadar kiracı eski kirasını mı öder?
Evet. Dava sonuçlanıp karar kesinleşene kadar kiracı mevcut kirasını veya yasal artış oranındaki tutarı ödemeye devam eder. Dava bittiğinde aradaki farklar dava tarihinden itibaren hesaplanarak toplu olarak talep edilir.
Dava sürerken kira artış dönemi gelirse ne olur?
Dava devam ederken yeni bir kira yılı başlarsa, kiracı en azından yasal TÜFE oranında artış yapmaya devam etmelidir. Bu, davanın sonunda ödenecek kira farkının büyümesini engeller.
Kira tespit davası hızlandırılabilir mi?
Tamamen hızlandırmak mümkün olmasa da; doğru emsal kira sözleşmelerini mahkemeye sunmak, bilirkişi ücretini zamanında yatırmak ve tebligat takibini sıkı yapmak sürecin gereksiz uzamasını önler.
Karar kesinleşmeden icra takibi yapılabilir mi?
Hayır. Kira tespit davalarında mahkemenin verdiği karar kesinleşmeden aradaki kira farkları için icra takibi başlatılamaz. Bu durum tahliye davalarından en büyük farktır.
Arabuluculuk aşamasında anlaşmak ne kadar sürer?
Zorunlu arabuluculuk süreci en fazla üç hafta sürer ve ek bir hafta uzatılabilir. Taraflar burada anlaşırsa, aylar süren dava yerine sadece birkaç haftada çözüm sağlanabilir.
