Bir trafik kazası sonrasında aracın tamir masraflarının yüksek olması veya aracın kullanılamaz hale gelmesi durumunda araç pert (ağır/tam hasarlı) sayılır. Böyle bir durumda araç sahiplerinin en çok merak ettiği soru şudur: “Sigorta şirketi pert araç bedelini nasıl belirler ve ödeme neye göre yapılır?”
Aracınızın pert ayrılması durumunda hak kaybına uğramamak, sigorta şirketinin teklif ettiği tazminatı doğru değerlendirmek ve rayiç değer hesaplama kriterlerini bilmek büyük önem taşır. İşte İş Kanunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ve Kasko Genel Şartları ışığında pert araç bedeli hesaplama rehberi.
Pert Araç Nedir? Hangi Araçlar Pert Sayılır?
Sigorta hukukunda ve uygulamada bir aracın pert sayılması iki farklı kategoride değerlendirilir:
- Tam Hasar: Aracın onarımının fiilen imkansız olması veya aracın yanma, çalınma gibi nedenlerle tamamen yok olması durumudur.
- Ağır Hasar (Pert-özel): Aracın onarım masraflarının, kazanın gerçekleştiği tarihteki piyasa rayiç değerinin %50 ila %60’ını aşması durumunda araç pert kabul edilir.
Aracın tamir edilmesinin ekonomik olarak mantıklı olmadığı durumlarda sigorta eksperleri araca “pert-total” raporu düzenler.
Pert Araç Rayiç Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Sigorta şirketleri, pert olan bir araç için ödeyecekleri tazminat miktarını belirlerken kazanın gerçekleştiği tarihteki Serbest Piyasa Rayiç Bedelini esas alır.
Pert araç bedeli hesaplanırken şu temel unsurlar dikkate alınır:
- Aracın Marka, Model ve Yılı: Aracın fabrika çıkış yılı ve üretim serisi.
- Kilometre Durumu: Aracın kazadan önceki güncel kilometresi (düşük kasko bedelini yükseltir).
- Hasar Geçmişi (Tramer Kaydı): Kazadan önce araçta var olan değişen, boyanan parça sayısı ve geçmiş kaza kayıtları.
- Donanım ve Ekstra Özellikler: Araçta sonradan eklenmiş, kasko poliçesine işlenmiş veya fabrika çıkışı opsiyonel donanımlar.
- Emsal Piyasa Araştırması: İkinci el araç satış platformları (Sahibinden, Arabam vb.), Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Kasko Değer Listesi ve yetkili satıcı piyasa verileri.
Pert Araç Tazminatı Ödeme Yöntemleri (Sovtaj Nedir?)
Pert araç tazminatı ödemesinde sigorta şirketleri genellikle iki farklı yöntem izler:
- Aracın Hurda Bedelinin (Sovtaj) Düşülmesi
- Sovtaj: Pert olan aracın satılabilir hurda veya yedek parça değeridir.
- Sigorta şirketi aracın rayiç değerini belirler (Örn: 1.000.000 TL).
- Aracın ihale ile satılan hurda değeri (sovtaj) tespit edilir (Örn: 300.000 TL).
- Araç sahibine aracın hurda hali bırakılır ve aradaki fark olan 700.000 TL tazminat olarak ödenir.
- Aracın Mülkiyetinin Sigortaya Devredilmesi (Tam Ödeme)
- Araç sahibi, aracın hurda/sovtaj işlemleriyle uğraşmak istemezse aracın ruhsatını devreder.
- Sigorta şirketi belirlenen piyasa rayiç bedelinin tamamını (1.000.000 TL) araç sahibine öder.
Sigortanın Teklif Ettiği Pert Bedeline İtiraz Edilebilir mi?
Evet, itiraz edilebilir. Sigorta şirketleri zaman zaman maliyetleri düşürmek adına piyasa rayiç değerinin altında teklif sunabilirler. Araç sahibi sunulan ilk teklifi kabul etmek zorunda değildir.
İtiraz Süreci Nasıl İşler?
- Emsal İlan Toplayın: Aracınızla aynı model, yıl, km ve donanıma sahip kazasız/benzer ikinci el araç ilanlarının ekran görüntülerini alın.
- Yazılı İtiraz Dilekçesi Verin: Sigorta şirketine emsal ilanları da ekleyerek rayiç değerin yeniden hesaplanmasını talep eden resmi bir dilekçe gönderin.
- Tahkim Kuruluna Başvurun: İtirazınız reddedilir veya makul bir teklif gelmezse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak bağımsız eksper atanmasını talep edebilirsiniz.
Kasko ve Zorunlu Trafik Sigortası Pert Ödemesi Arasındaki Farklar
Kriter | Kasko Sigortası | Zorunlu Trafik Sigortası |
Kapsam | Kendi aracınızın pert olması durumunda ödeme yapar. | Karşı tarafın kusuru sonucu sizin aracınız pert olduysa ödeme yapar. |
Ödeme Limiti | Poliçe şartlarına göre rayiç bedelin tamamını öder. | Trafik sigortası poliçe teminat limitleri ile sınırlıdır. |
İkamat Araç | Süreç boyunca sözleşmeye göre ikame araç sağlar. | Genellikle ikame araç teminatı içermez. |
Sıkça Sorulan Sorular
Pert araç ödemesi kaç gün içinde yapılır?
Evrakların (Trafikten çekme belgesi, mutabakatname, ruhsat devri vb.) sigorta şirketine eksiksiz teslim edilmesinden itibaren kanuni süre 15 iş günüdür.
Pert olan aracın kasko poliçesi devam eder mi?
Hayır. Araç pert olduğunda kasko sözleşmesi amacını tamamlamış olur ve poliçe sonlandırılır. İşlemeyen günler için prim iadesi yapılmaz.
Aracın pert sayılması için kaç gün eksper beklenir?
Kaza sonrası ekspertiz incelemesi genellikle 3 ila 7 gün içinde tamamlanır. Raporun onaylanması ve pert kararı çıkması ortalama 10-15 günü bulabilir.
